ببينند ؛ يعنى هر موقع كه آيين و مذهب را مطابق خواسته‌هاى درونى خود تشخيص دهند ، جانانه از اسلام و مذهب دفاع مىكنند ، ولى وقتى آن را مخالف منافع و تمايلات خود تشخيص دادند ، به بهانه‌هاى مختلفى از آن شانه خالى مىنمايند ؛ در چنين افرادى ، تسليم واقعى كه اساس و ريشه اسلام است وجود ندارد ، چنان‌كه در داستان زير اين حقيقت به خوبى منعكس است : * تميم بن جراشه با گروهى به نمايندگى از طرف قبيله « ثقيف » رهسپار مدينه شدند ، و آمادگى قبيله خود را براى پذيرفتن اسلام تحت شرايطى اعلام كردند ؛ پيامبر فرمود : شروط خود را بنويسيد تا ببينيم . آنان در نوشتن شروط ، به على عليه السّلام مراجعه كردند و درخواست نمودند كه على عليه السّلام قراردادى را به شرح زير تنظيم كند : قبيله ثقيف با يك سلسله شرايطى اسلام مىآورند كه ربا و زنا براى آنان حلال باشد و پيامبر ، آنان را از خواندن نماز معاف بدارد ، على عليه السّلام از نوشتن چنين قراردادى خوددارى كرد . آنان به خالد بن سعيد بن عاص مراجعه كردند ؛ او صورت قرارداد را تنظيم كرد . وقتى نامه را خدمت پيامبر بردند و براى او خواندند ، سخت ناراحت شد و با انگشت خود نامه را تغيير داد ، سپس نامه را امضا نمود . « 1 » با توجه به حديث يادشده از امير مؤمنان دربارهء اسلام ، چنين

--> ( 1 ) . ابن اثير ، اسد الغابة ، ج 1 ص 216 .